Belasting betalen over nog niet verzilverde cryptowinsten? Nederland staat op het punt om iets nieuws te gaan doen met de belasting op je vermogen in box 3. Waar je vroeger namelijk belasting betaalde over een fictief rendement, wil de overheid straks gaan kijken naar het werkelijke rendement op je vermogen.
Nu zou je kunnen zeggen dat dat in principe eerlijker is dan betalen over een fictief rendement, maar in Nederland zit er wel een belangrijke adder onder het gras. De overheid wil namelijk dat je ook al belasting betaalt over je nog niet verzilverde winsten.
Dat gaat crypto HODL’en dus een stuk lastiger maken, als je voor de langere termijn investeert en eigenlijk nog niet wil verkopen. Wat zijn de plannen precies en wat zijn de gevolgen hiervan?
Wat verandert er precies?
Het idee is dat de Belastingdienst vanaf 2028 niet meer doet alsof je elk jaar een vast percentage rendement maakt, maar daadwerkelijk kijkt wat je vermogen het afgelopen jaar in waarde is gestegen. Dat betekent dat als je bijvoorbeeld op 1 januari € 100.000 aan crypto hebt, en op 31 december is dat € 200.000 waard, de Belastingdienst die €100.000 als winst gaat zien, ook als jij helemaal niks hebt verkocht.
Vermogensaanwasbelasting
Dit heet een vermogensaanwasbelasting: belasting over de waardestijging van je bezit, ongeacht of je er daadwerkelijk iets van hebt opgenomen of uitgegeven. En stel dat de belasting op de waardestijging 36% wordt, dan zou je over jouw winst (op papier) over dat jaar dus € 36.000 belasting moeten afrekenen.
Waarom is dit een probleem?
Het grootste probleem zit hem in de liquiditeit. Stel, je hebt veel winst op papier, maar geen extra cash. Je zit dus ‘rijk’ in crypto, maar hebt niks om belasting mee te betalen. Omdat de belastingdienst die winst toch belast, moet je misschien gedwongen crypto verkopen, juist op een moment dat je dat helemaal niet wil. Dat kan financieel erg nadelig uitpakken, vooral omdat de cryptomarkt zo volatiel is.
Oneerlijk
Het voelt oneerlijk om belasting te betalen over winst die je nog niet hebt verzilverd. Je hebt tenslotte geen geld binnen gekregen, maar toch moet je iets afdragen.
Zijn er uitzonderingen?
Ja, voor bepaalde soorten vermogen zoals aandelen in startende ondernemingen of vastgoed geldt een andere regeling, waarbij de belasting pas bij verkoop wordt geheven. Maar voor de meeste andere bezittingen, waaronder crypto, geldt de aanwasbelasting als hoofdregel.
Wat kun je doen om dit te voorkomen?
Tip #1: Bouw een belastingbuffer op
Als je portfolio hard groeit, zet dan regelmatig een deel van die winst om in cash of stablecoins. Zo heb je altijd geld klaarstaan om de belasting te kunnen betalen zonder je hele positie te moeten verkopen.
Tip #2: Denk niet in alles of niets
Niet alleen maar ‘alles vasthouden’ tot het hoogste niveau. Maak een plan om tussentijds wat winst te nemen. Zo voorkom je dat je straks op het verkeerde moment gedwongen wordt te verkopen.
Tip #3: Houd je administratie strak bij
Als de Belastingdienst het werkelijk rendement wil gaan meten, moet je kunnen onderbouwen wat je bezit waard is, welke transacties je hebt gedaan en welke inkomsten je hebt. Handel je met grote bedragen? Dan kan het zelfs interessant zijn om een BV op te richten.

Moet je emigreren?
Veel mensen die echt serieus met vermogensopbouw of crypto bezig zijn, vinden de nieuwe belastingmaatregel veel te ver gaan. En dat is begrijpelijk. De gevolgen kunnen zelfs zo groot zijn, dat je financieel gezien zelfs beter naar een ander land zou kunnen verhuizen.
Het nieuwe box 3-beleid is namelijk geen Europese, maar een (voorgenomen) Nederlandse regeling. En je belastingplicht hangt af van waar je fiscaal inwoner bent. Je hoeft Nederland niet per se te verlaten, maar als je geen fiscaal inwoner bent van Nederland, val je ook niet meer onder deze box 3-heffing.
Welke Europese landen zijn interessant voor crypto?
Als je toevallig toch al met de gedachte speelt om eens buiten Nederland te kijken, dan zijn er veel landen waar je je leven prima en misschien wel beter kunt voortzetten. Zeker wanneer je al veel thuiswerkt of je werk online kunt doen, dan is dit misschien een mooie kans om eens verder te kijken.
Portugal
Portugal staat op nummer één en staat zelfs wereldwijd bekend als een cryptovriendelijk land. Hier betaal je helemaal geen belasting op vermogenswinst uit privé-crypto (voor particulieren). Je betaalt alleen belasting als je crypto als bedrijfsmiddel gebruikt of professioneel tradet. Portugal kent dus géén vermogensbelasting zoals Nederland dat doet met box 3.

Spanje
Ook in Spanje zit je redelijk goed. Cryptowinst wordt gezien als kapitaalwinst en valt onder de inkomstenbelasting, maar de tarieven zijn relatief laag en variëren van circa 19% tot ongeveer 26%, afhankelijk van de hoogte van je winst. Er is dus geen box 3-achtige vermogensbelasting, maar je betaalt alleen bij verkoop. Pas vanaf een vermogen rond € 700.000 (per persoon) betaal je vermogensbelasting rond 3 tot 5%.
Zweden
Zweden heeft de vermogensbelasting in 2007 afgeschaft. Alleen bij verkoop van je crypto betaal je over de gerealiseerde winst inkomstenbelasting. Als je wilt HODL’en is dat een stuk aantrekkelijker dan een jaarlijks bedrag over papieren winst in Nederland.
Conclusie
De voorgenomen vermogensaanwasbelasting in box 3 gaat waarschijnlijk per 2028 in Nederland in. Dat betekent dat je belasting betaalt over waardestijgingen, ook als je die winst nog niet hebt omgezet in cash.
Als je veel crypto hebt, kan dit lastige situaties opleveren, omdat crypto hard kan stijgen en tegelijkertijd niet altijd makkelijk of snel in cash om te zetten is. Bovendien wil je jouw vermogen vaak liever gewoon door laten stijgen in plaats van gedwongen te moeten verkopen om de belasting te kunnen betalen. Dat doe je liever pas als je echt verkocht hebt.
Geen paniek
Paniek is niet nodig, want de kans is groot dat de voorgenomen vermogensaanwasbelasting op veel weerstand gaat stuiten. Er komt waarschijnlijk een herziening of andere aanpassing, maar mocht het allemaal wel doorgaan, dan is het belangrijk dat je je strategie aanpast en jezelf voorbereid op de nieuwe regels. Bouw een buffer op, verkoop een deel van je crypto om de belasting te kunnen betalen, voordat de waarde van je portfolio weer inzakt.
Crypto kopen?
Laat je door de nieuwe vermogensaanwasbelasting zeker niet tegenhouden om in crypto te investeren. De kans is groot dat Bitcoin over een paar jaar weer enorm gestegen is en je een hoger rendement haalt dan met elke andere vorm van investering. En bovendien is het nog de vraag of de voorgenomen belastingmaatregel echt wordt doorgevoerd zoals de plannen nu zijn.
Crypto kopen?
Bitcoin en altcoins koop je snel en gemakkelijk met iDEAL via Bitvavo, de grootste crypto exchange van Nederland. Bitvavo is erg gebruiksvriendelijk, betrouwbaar, heeft lage handelskosten (vanaf 0,25%). Ideaal als je jouw crypto snel en goedkoop wilt hebben.