Het wetsvoorstel box 3 is aangenomen in de Tweede Kamer. Het gaat om de Wet Werkelijk Rendement. Daarmee wordt box 3 vanaf 2028 volledig op de schop genomen. Voor iedereen die belegt in aandelen, ETF’s of crypto is dit geen kleine verandering, maar een behoorlijke verslechtering.
De kern is dat je belasting gaat betalen over je werkelijke rendement. Dat klinkt eerlijk en is het ook, alleen in Nederland gaat de Belastingdienst nu ook belasting heffen over de aanwas van je vermogen, zelfs als je niets hebt verkocht en je winst alleen op papier bestaat. En daar gaat het behoorlijk fout. Wat houdt de wet precies in en wat kun je doen?
Wet Werkelijk Rendement: Geen fictieve rendementen meer
Tot nu toe werd gewerkt met fictieve rendementen. Dat systeem was rommelig en juridisch kwetsbaar, maar wel voorspelbaar. Straks wordt gekeken naar wat je daadwerkelijk hebt verdiend. Dat klinkt eerlijk, maar de manier waarop dat gebeurt, zorgt terecht voor veel onrust.
Wat houdt het nieuwe systeem precies in?
Vanaf 1 januari 2028 geldt in box 3 een “vermogensaanwasbelasting”. Dat betekent dat je jaarlijks wordt afgerekend over: rente, dividend en koerswinsten, maar ook als je je beleggingen niet hebt verkocht.
36 procent belasting
Het tarief komt uit op 36 procent. Kosten mogen worden afgetrokken en verliezen zijn verrekenbaar met toekomstige winsten. Maar belangrijk: je krijgt geen directe compensatie voor eerdere slechte jaren.
Concreet betekent dit dat als je aandelen of crypto in een jaar flink stijgen, je het jaar daarna belasting betaalt over die stijging. Dat gebeurt ongeacht of je die winst hebt verzilverd. Winst op papier wordt dus behandeld als echte winst. En daar zit precies de pijn. Want belasting betaal je in euro’s. Niet in papieren rendement.
Waarom dit voor crypto extra risicovol is
Als je in crypto investeert kan dit systeem je nog harder raken. Zoals je weet is crypto vaak behoorlijk volatiel. Koersen kunnen in één jaar verdubbelen of halveren. Soms zelfs binnen enkele maanden. Bitcoin is alleen al in de eerste maanden van 2026 van ongeveer $100.000 naar $60.000 gedaald. In het nieuwe belastingstelsel zou dit scenario je waarschijnlijk grote problemen opleveren.
Een realistisch scenario
Hoe werkt dit in de praktijk? Stel dat je cryptoportfolio in de bullmarkt van 2025 van €20.000 naar €60.000 gestegen is. Je moet dan 36% belasting betalen (€14.400) over die €40.000 papieren winst. Maar dan: je cryptoportfolio daalt begin 2026 met meer dan 70%, wat in het scenario van begin 2026 met veel altcoins dus precies is gebeurd.
Je papieren winst is dan compleet verdwenen. Sterker nog, je portfolio van €60.000 is na 70% verlies nu nog maar €18.000 waard. Balen natuurlijk, maar dan moet de genadeklap nog komen, want later in 2026 moet je over het belastingjaar 2025 nog wel even die €14.000 aftikken aan de Belastingdienst.
Kortom, je betaalt dan belasting over winst die grotendeels is verdwenen. En dat is precies het probleem als je papieren winsten gaat belasten. Ja, je mag verliezen verrekenen met toekomstige winsten. Maar als die winsten uitblijven of jaren op zich laten wachten, ben je effectief geld kwijt.
Liquiditeit
Daarnaast speelt liquiditeit een rol. Veel mensen HODL’en en laten hun crypto bewust staan voor de lange termijn. Maar als er elk jaar een belastingaanslag komt en je hebt onvoldoende cash beschikbaar voor het betalen van die belasting, dan moet je een deel van je portfolio verkopen. En dat kan precies gebeuren op een dieptepunt in de markt.
Het systeem straft volatiliteit dus indirect dubbel: eerst via koersverlies, daarna via eerder betaalde belasting.
Gedwongen verkopen
Een ander groot punt is dat dit systeem je dwingt om jaarlijks een deel van je portefeuille te verkopen, puur om belasting te kunnen betalen. Voor iemand met een normale baan en een groeiende beleggingsportefeuille kan dat een serieuze impact hebben. Je moet dus meer rekening gaan houden met fiscale druk. Mogelijk minder risico nemen of juist zoeken naar constructies buiten box 3.
Het rente op rente-effect krijgt een grote klap
Het mooie van beleggen en investeren is het zogenaamde “compounding” of rendement op rendement. Dat is de krachtigste motor achter vermogensopbouw. Als je winst laat staan, groeit je kapitaal niet lineair maar exponentieel. Elke euro die je niet aanraakt, werkt voor je mee in de toekomst. Hoe langer de tijdshorizon, hoe sterker dat effect wordt.
Maar als je jaarlijks belasting moet betalen over papieren winst, wordt er structureel geld uit je portefeuille gehaald. Dat geld kan niet meer meedoen in het groeiproces. Daardoor wordt het sneeuwbaleffect kleiner.
Op korte termijn lijkt het misschien beperkt. Maar over 10, 20 of 30 jaar is het verschil enorm.
Tijdelijke wet… of nieuwe realiteit?
Volgens de Tweede Kamer is dit systeem een tussenstap. Op termijn wil men naar een volledige vermogenswinstbelasting, waarbij pas belasting wordt betaald bij verkoop. Dat is ook logischer, maar de vraag blijft: hoe tijdelijk is tijdelijk? Als het systeem goed werkt voor de staatskas en veel oplevert, is de politieke druk om het weer af te schaffen dan groot genoeg? Meestal niet.
Wat betekent dit nu concreet voor jou?
Het nieuwe systeem gaat vanaf 2028 in. De wet is gisteren aangenomen in de Tweede Kamer, maar moet wel nog door de Eerste Kamer. Voor grotere vermogens kan beleggen via een bv (box 2) interessant zijn.
Voor de kleinere investeerder die bewust vermogen wil opbouwen via aandelen, ETF’s en crypto, verandert alles vanaf 2028 merkbaar. Juist voor mensen die niet “rijk geboren” zijn maar via discipline, voor de lange termijn en consistent investeren financiële vrijheid willen creëren, is het nieuwe systeem een grote rem.
Emigreren?
Laten we eerlijk zijn: als deze plannen daadwerkelijk doorgaan, is emigreren geen gekke gedachte. Zeker als je meer vrijheid, flexibiliteit en financiële onafhankelijkheid wilt, is Nederland daar misschien niet langer automatisch de logische plek voor.
Dat is geen emotionele reactie, maar een rationele afweging. Fiscale regels zijn onderdeel van het spel. En soms betekent strategisch denken ook dat je kijkt waar dat spel het gunstigst wordt gespeeld.
Ik ben al vertrokken...
Zelf ben ik vier jaar geleden uit Nederland vertrokken. En pas wanneer je letterlijk afstand neemt, zie je het grotere plaatje: De huizenprijzen die voor veel mensen onbetaalbaar zijn geworden. Het gevoel dat je in Nederland vooral werkt om je hypotheek te betalen. De hoge kosten van benzine en autorijden, belastingen, verzekeringen en zorg. Kosten voor kinderopvang die op een tweede hypotheek lijken. De constante drukte, files, volle agenda’s en een leefomgeving die steeds minder rust en ruimte biedt.
Het is allemaal een beetje als de kikker in een pan die langzaam wordt opgewarmd. Zolang je erin zit, voelt elke kleine temperatuurstijging normaal. Een belasting hier, een premie daar, wat hogere vaste lasten… Het went. Totdat je van buitenaf kijkt en beseft hoe ver het water inmiddels is opgewarmd.
Dat betekent niet dat Nederland voor iedereen de verkeerde plek is of dat het in het buitenland automatisch beter is. Maar het betekent wel dat je jezelf eerlijk de vraag mag stellen: past het systeem in Nederland nog bij mijn doelen? Want uiteindelijk draait vermogensopbouw niet alleen om geld. Het draait om vrijheid. En vrijheid begint bij durven nadenken over alternatieven.